Thứ Bảy, 30 tháng 4, 2011

Giáo viên THPT không dám dạy con học lớp 1

TT - Tuy là giáo viên THPT nhưng tôi cũng không dám dạy con trai đang học lớp 1 vì sợ sai phương pháp. Không riêng gì tôi, các đồng nghiệp khác cũng rất bối rối trước những bài tập của con. Giải pháp mà không ít người chọn là đành gửi con đến nhà cô giáo, nhờ cô kèm cặp thêm kẻo sợ con không hiểu bài lại tụt hậu. Mình dạy con người ta, nhờ người dạy con mình cũng là hợp lẽ.
Không thể chối cãi được rằng chương trình tiểu học hiện nay rất khác. Quá khó đối với trẻ, nan giải cho phụ huynh, nhất là chương trình lớp 1. Bài tập tiếng Việt lớp 1 cô ra về nhà “Hãy tìm ba từ có vần UYCH”. Ngoài từ “huỳnh huỵch” ra, con trai tôi cắn nát bút rồi cầu cứu mẹ. Sau một hồi vừa suy nghĩ vừa tra Google, tôi đành cầu cứu người bạn là giáo viên dạy văn một trường THPT nổi tiếng. Bạn tôi cũng bó tay.
Với bài toán lớp 1: tìm một số biết rằng lấy số đó trừ 26 rồi trừ 24 thì được kết quả bằng 20 cộng 1, tôi cảm thấy “choáng váng”. Đặt ra phép toán đã không dễ dàng gì, tìm cho ra đáp án lại càng nan giải. Không lẽ dạy cu con lớp 1 đặt phương trình bậc nhất? Sau khi gọi điện hỏi cô giáo của con xong, tôi càng hoảng hồn hơn khi cô hướng dẫn “chuyển vế đổi dấu” (nên nhớ đây là một bài toán thường chứ toán nâng cao còn “kinh khủng” hơn).
Đến đây tôi cảm thấy thật may mắn vì đã không cố chen chân cậy cục để gửi con vào trường điểm. Con bạn tôi học trường điểm thì tối tăm mặt mũi với bài tập. Bố mẹ nó cũng “chăm chỉ đèn sách” cùng con, lắm khi mất hòa khí vì bất đồng quan điểm. Rồi còn tăng cường tiếng Anh, kỹ năng này nọ. Tội nghiệp những đứa trẻ vừa qua tuổi mẫu giáo đã rơi tõm vào mớ kiến thức nặng nề và đầy bất cập. Không vùng vẫy ắt sẽ chìm!
Nhưng đâu phải ai cũng may mắn được như tôi và đồng nghiệp, chí ít cũng có chút kiến thức và thời gian để kèm cặp con học. Cô công nhân quét rác trước nhà tôi cũng phải cắn răng bỏ ra mấy trăm ngàn đồng mỗi tháng cho con đi học thêm, sợ đứa em đi theo vết xe đổ của thằng anh: học đến lớp 6 nhưng cộng trừ nhân chia còn chưa vững. Chị bán rau phía cuối hẻm cũng hăm hở “cho con đi học thêm chứ mình đâu đủ sức dạy con nữa”.
Thế là những lớp học thêm ra đời. Ngoại trừ vài trường hợp cá biệt (ngành nào chẳng có), còn lại giáo viên dạy thêm cũng là việc “chẳng đặng đừng”. Không dạy thì trò không nắm được bài, kết quả thấp ắt ảnh hưởng đến thi đua và phân loại giáo viên. Phụ huynh thì “yếu bóng vía” cứ năn nỉ nhờ kèm cặp, không lẽ từ chối mãi.
Lên mạng tìm bài tập toán cho con học thêm, với từ khóa “math for elementary school students” (toán dành cho học sinh tiểu học), tôi đã tải về những bài toán của Mỹ rất thú vị, rất sáng tạo. Và hơn tất cả là rất dễ so với những bài toán mà hằng đêm con tôi cắn bút.
Đáng khâm phục hơn là chương trình dù khó như thế nhưng có đến hơn 80% học sinh lớp con tôi là học sinh giỏi (ở trường điểm tỉ lệ này xấp xỉ 100%). Cũng không biết “những thiên tài nhỏ tuổi” đó biến đi đâu mà lên đến lớp 10 chúng tôi lại phải tiếp nhận nhiều em còn chưa rành tiếng Việt, cộng phân số thì hồn nhiên lấy tử cộng tử, mẫu cộng mẫu - u u mê mê như vừa qua một giấc ngủ dài lắm mộng mị.
Mỗi đứa trẻ có đến hơn mười năm ăn học, không thể hiểu nổi người ta làm gì mà “thiếu kiên nhẫn” đến độ nhồi cho trẻ lắm thứ kiến thức đến thế. Cứ cố hết sức mà thổi phồng cho thật to thì quả bóng ấy nếu không nổ tung lập tức cũng im lìm mà xì hơi xẹp lép.
MINH THƯ

Thứ Sáu, 22 tháng 4, 2011

THƠ VIẾT KHI NHỚ MÙA ĐÔNG

Phố vẫn buồn dù phố chẳng mùa đông
Vẫn hút gió những nẻo đường vô vọng
Ngàn chuyến xe ngược chiều vẫn chở nhọc nhằn nỗi nhớ
Vé lẻ chiều
đâu có cớ để quay về?


*


Đồng thảo vẫn dại khờ nở trắng bờ đê
Duy chỉ có nước đã màu xanh khác
Hờ hững chảy kệ bãi bờ thương nhớ
Có ai đâu gửi thuyền lá xuôi dòng


*


Cuộc đời trôi theo những đường vòng
Tâm - nỗi nhớ những tháng ngày ta thơ dại
Nước mắt trẻ vỡ òa không ngần ngại
Bàn tay lỡ bàn tay
Nông nổi đi tìm


*


Bán kính cuộc đời là thời gian đáy bể mò kim
Trái đất hẹp như sân ga ngày sốt vé
Mãi loay hoay giữa biển người chật chội
Chỉ thấy lạ khuỷu tay
Để lỡ mặt người


*


Bởi quả đất tròn nên tất yếu gặp lại nhau
Buồn một nỗi không phải ngày từng hò hẹn
Lẽ dĩ nhiên vị cà phê cũng khác
Bàn tay nắm bàn tay 
Nghe vọng nỗi chia lìa


*


Chuyện tình yêu khác với những hành trình
Bến duyên phận
đã vụt qua khi mình lơ đãng
Lỡ chuyến này thì thôi
Lên chuyến khác
Có ích gì?


*


Ta về lại xây đập ngăn nỗi nhớ

Thứ Hai, 11 tháng 4, 2011

Giáo viên chủ nhiệm: khổ hơn chăm con mọn

TT - Các vụ bạo lực học đường được phát tán rộng rãi và gần như trở thành một vấn đề xã hội nhức nhối. Khi xem những đoạn phim hay bức ảnh đó, sự chú ý của mọi người sẽ dồn vào bộ đồng phục các em đang mang và bảng tên, phù hiệu được khâu trên áo. 

Dư luận xã hội đương nhiên sẽ đặt câu hỏi: các trường học đã giáo dục đạo đức cho học sinh thế nào mà để xảy ra nông nỗi này?
Tại trường học, những giáo viên chủ nhiệm “kém may mắn” cũng được hỏi câu tương tự: các thầy cô đã quản lý thế nào mà để học sinh làm ảnh hưởng đến hình ảnh nhà trường thế kia?
Ở nhà, bố mẹ các em cũng sẽ tuyệt vọng: tốn cơm cho ăn học nhưng chỉ học được những điều làm xấu mặt cha mẹ vậy hả?
Có thể nói không ngoa rằng gánh nặng giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh đang đè ngày một nặng trên vai giáo viên chủ nhiệm. Bộ môn giáo dục công dân cung cấp cho các em những kiến thức và chuẩn mực đạo đức. Còn việc hướng dẫn các em thực hành, biến những kiến thức chuẩn mực đó thành kỹ năng, phong cách sống lại thuộc về giáo viên chủ nhiệm. 
Nói như vậy không phải để phủ nhận vai trò kết hợp của các giáo viên bộ môn. Nhưng việc giáo viên bộ môn có thể phối hợp chỉ là ghi tên những em học sinh vi phạm vào sổ đầu bài hay “méc lại” để giáo viên chủ nhiệm giải quyết.
Chúng tôi thường ví von với nhau rằng làm chủ nhiệm vất vả như nuôi con mọn. Hết giờ dạy, xách cặp về phòng hội đồng nghỉ 5 phút thể nào cũng có đồng nghiệp “kể tội” học sinh lớp chủ nhiệm. Giờ chào cờ, tên các lớp bị phê bình luôn được xướng lên kèm với sở hữu cách “của cô A (thầy B)”. 
Về đến nhà vẫn chưa yên bởi thỉnh thoảng sẽ có phụ huynh gọi điện hoặc hớt hải chạy đến “không biết con tui đi đâu giờ chưa thấy về”. Lúc nào cũng thấy có em tóc dài cần phải nhắc chiều đi học về nhớ cắt, có đứa ngồi học lơ đãng cần hỏi han. Nhìn thấy chỗ trống trong lớp là tưởng tượng coi giờ này trò không đi học thì đang ở đâu. Thấy tờ giấy xin phép kẹp trong sổ đầu bài cũng kiểm tra xem chữ ký có thật của phụ huynh không, rồi tìm số phụ huynh mà hỏi lại coi có thật vậy không.
Có thể làm giáo viên chủ nhiệm còn cực hơn nuôi con mọn nữa. Quản lý và giáo dục gần 50 học sinh đang trong độ tuổi “tâm lý ẩm ương” quả là một việc “đổ mồ hôi, sôi nước mắt”. Con cái được gắn kết với cha mẹ bằng sợi dây tình cảm, phụ thuộc hoàn toàn vào kinh tế, nên cha mẹ có nhiều lợi thế, có nhiều thứ để phạt hoặc thưởng hơn. Giận quá, cha mẹ có thể phết vào mông con vài roi cho “nhớ đời, lần sau chừa nghe con”. Nhiều vũ khí lợi hại vậy mà nhiều bậc phụ huynh còn bó tay, phó thác cho những người “tay không lâm trận”: Trăm sự nhờ cô thầy, tui nói nó không thèm nghe. Nó hư, thầy cô cứ thoải mái đánh mắng.
Giáo viên chủ nhiệm quản lý học sinh theo kinh nghiệm (nếu có), trách nhiệm và tình thương là chính. Việc giáo dục đạo đức học sinh cực kỳ quan trọng nhưng nghiệp vụ chủ nhiệm lại được trang bị rất ít ỏi, hiếm khi được tập huấn thêm các kỹ năng (trong 12 năm đi dạy của tôi thì chưa bao giờ). Tài liệu về công tác chủ nhiệm chỉ đếm trên đầu ngón tay. Chế độ đãi ngộ thê thảm: 4 tiết/tuần (trong đó: 1 tiết sinh hoạt, 6 buổi 15 phút đầu giờ, 1 buổi lao động, hoàn thành sổ sách, cộng điểm, thu tất tật các loại tiền, cùng tham gia chào cờ và các dịp sinh hoạt khác...). Tiền điện thoại liên hệ phụ huynh (tháng nào ít cũng hơn trăm ngàn), tiền xăng xe đến thăm nhà học sinh không hề mảy may được xem xét đến. Nhưng trách nhiệm thì nặng nề, công việc vụn vặt nhiều vô kể, áp lực không nhỏ.
Đúng là chủ nhiệm chẳng khác nào có thêm đàn con mọn - không có thì trống trải vô vị, mà có thì chẳng lúc nào yên.
LÊ THÚY HẰNG

Thứ Năm, 7 tháng 4, 2011

Sao không biết mặc áo quần?

TTO - Trong lịch sử phát triển, biết mặc áo quần là một bước ngoặt lớn, đánh dấu sự tiến hóa vượt bậc của loài người. Cùng với thời gian, trang phục đã trở nên thiết yếu. Và chức năng của chúng cũng dần dần thay đổi: không chỉ đơn thuần là che đậy và bảo vệ cơ thể mà còn giúp tôn thêm vẻ đẹp, đồng thời thể hiện tính cách, ý thức, địa vị cũng như đẳng cấp của người mặc nó.
Các cô gái khoe thân khi chat trên Paltalk - Ảnh: T.L.
Thế nhưng, quả là một điều ngạc nhiên đáng buồn khi hằng ngày, trên nhiều báo và tạp chí cũng như trên các trang web xuất hiện càng nhiều ảnh: của người nổi tiếng có, người sắp nổi tiếng có, đau lòng hơn là các em còn chưa qua hết tuổi dậy thì cũng có, trong trạng thái của loài người nhiều triệu năm về trước hoặc trong những bộ trang phục chỉ mang tính ước lệ (đôi khi còn cần phải chú thích).
Đặc tính của tuổi mới lớn là tò mò và thích khám phá. Nếu các em cứ phải ngẫu nhiên bắt gặp những bức ảnh trần trụi như vậy trên các ấn phẩm hằng ngày thì làm sao các em còn vô tư trong sáng được? Khi trí tò mò cộng với những dục vọng tuổi mới lớn bị kích thích thì hậu quả rất khó lường.
Có dẫn viện ra lý do nghệ thuật hay kêu gọi gì gì đi chăng nữa cũng không thể nào lấp liếm được tham vọng muốn đánh bóng tên tuổi của chủ nhân những bức ảnh kia. Nhờ Internet, những bức ảnh “hot” này được lan truyền cực kỳ nhanh chóng và rộng rãi. Bám vào đó, tên tuổi của những cô nàng táo bạo này cũng trở nên nổi tiếng có khi chỉ cần sau một đêm. Chính miếng mồi nổi tiếng quá ư dễ dàng đã dẫn dụ thêm ngày càng nhiều người sẵn sàng phô bày cơ thể mình không chút ngượng ngùng.
Họ đương nhiên bất chấp dư luận xã hội, phớt lờ cảm xúc của những người thân quen cũng như không mấy suy nghĩ về con đường tương lai còn đang rất dài phía trước. “Số lượng người biết tên mình liệu có quan trọng bằng việc cái tên mình gợi ra trong đầu người khác những suy nghĩ gì hay không?”. “Hôm nay thiên hạ “sốt” vì “ảnh nóng” của mình thì chắc chắn ngày mai, ngày kia sẽ “phát cuồng” vì những bộ ảnh khác. Danh tiếng phù du đó có xứng đáng để mình “hi sinh” như thế không?”. “Cuộc sống sẽ thế nào sau khi “tàn giấc mơ hoa”?”. Những câu hỏi như vậy có khi nào thoáng qua trong những cái đầu đang mụ mị vì danh tiếng kia không?
Những bông hoa đẹp nhất là khi đang còn hàm tiếu, nhụy hoa còn e ấp. Khi đã mở toang tất cả các cánh, thấy rõ nhụy và đài hoa bên trong thì cũng chính là lúc bông hoa không còn hấp dẫn nữa. Loài hoa quý phải hội tụ cả hương và sắc. Cũng như cô gái cần phải đẹp cả người lẫn nết. Quan niệm “cái nết đánh chết cái đẹp ” có lẽ đã quá cực đoan đối với xã hội hiện đại ngày nay. Thế nhưng, cho dù hiện đại và cởi mở đến thế nào đi nữa, cái đẹp cũng khó lòng mà đè bẹp được cái nết. 
Trong tiếng Việt, có một từ rất tinh tế khi nói về sự kết hợp khéo léo giữa cái đẹp và cái nết trong một cô gái, đó là từ “duyên”. Và tiêu chuẩn của cái duyên thì không thể quy ra rõ ràng rành mạch thành những số liệu các vòng đo cụ thể, càng không nên phơi bày lồ lộ ra cho bàn dân thiên hạ bàn tán.
Có lẽ cũng đã đến lúc các ấn phẩm văn hóa cũng như các website cần phải được dán nhãn phân loại kiểu như loại phổ thông và loại 18+.
LÊ THÚY HẰNG

Thứ Ba, 5 tháng 4, 2011

Mùa lụt quê mình

(QT) - Mấy hôm liền, mưa to như trút nước. Không biết nước ở đâu cứ ập xuống. Từng đợt từng đợt. Nước cứ tuôn sầm sập sầm sập xuống mặt đất. Không ngưng nghỉ. Không khéo vỡ đê rồi cũng nên. Là mình nghĩ thế.

Sáng nay mở mắt dậy vẫn nghe mưa rơi ầm ầm, bụng bảo dạ vậy là không xong rồi. Lụt thiệt rồi. Mình chui ra khỏi màn, vớ chiếc xe đạp, trùm áo mưa vô đi mua đồ ăn sáng cho con như lệ thường. Những con phố ngập nửa bánh xe là nước ứ. Mấy bà đi chợ sớm lùm xùm áo mưa hét choang choảng hỏi nhau xem đi đò lên à, chỗ chị nước vô chừng mô rồi.

Ngay chân mấy bà đang đọ tiếng với mưa là những mớ cá. Cá lúi, cá lanh cánh, cá ngũ sắc, con nào con nấy mắt còn long lanh, oằn mình giãy đành đạch trong rổ. Loài cá của mùa lụt, cá cất rớ đầu bờ. Nhìn vậy, mình cảm nhận được mùa lụt đã chính thức bắt đầu.

Mùa lụt đến là những ngôi làng biến thành sông, thành rào, thành phá. Những ngôi nhà bình thường đã rất khiêm nhường giờ trở nên xiêu vẹo hơn trong dòng nước lũ. Những cây cột cây kèo, viên bờ lô, bức tường gạch, những bậc thềm ngạch cửa, chuồng gà chuồng heo ngâm mình trong nước lụt bợt bạt đến nao lòng.

Quê mình xơ xác đến độ nước lũ trông cũng nghèo. Không có màu đỏ của phù sa mà chỉ là màu đục đục, lờ đờ như nước luộc hến. Dập dềnh uể oải trôi cùng dòng nước đó là rác rưởi, là xác con vật bị chết, là cây đầu nguồn bị rựt đến tận gốc, đã trôi về tận hạ nguồn rồi mà lá vẫn còn rung rinh.

Nước lên, mọi đồ đạc, của cải đều được đưa lên càng cao càng tốt. Mới lúc sáng là kê lên giường, trưa đến là kê tấm ván lên thành giường, chặp nữa leo lên tra. Nếu nước vẫn còn lên thể nào cũng phải đóng bè chuối đẩy người già với trẻ con lên trường học tị nạn.

Người lớn tiếc của vẫn kiên gan bám trụ lại nhà để chờ nước lên mà kê cái thùng, cái tủ, bưng con heo, bầy gà lên cao hơn. Nhiều người vì thế mà ra đi trong dòng nước lũ. Vẫn biết còn người còn của nhưng những người nông dân lam lũ một đời không thể nào đành lòng đứt đoạn nhìn của cải của mình bỗng chốc trở thành của Hà bá được.

Mỗi trận lụt qua đi để lại sau lưng những làng xóm tiêu điều, xơ xác. Đường sá nhà cửa ngập ngụa bùn non. Lúa trong chồ mọc mộng. Rau ngoài vườn lầy lụa. Khoai ngoài đồng thối rễ. Những đồng ruộng đang xanh mơn mởn bật gốc từng đám. Rồi bắt đầu rầy nâu, sâu hại, rồi dịch bệnh, tiêu chảy, mắt đỏ.

Rồi khi nước rút, những cái sân be bé còn lởm khởm bùn non bắt đầu được chia ra nhiều đám. Đám này phơi lúa phơi khoai. Đám kia kê cái nong hong áo quần ẩm ướt. Cái bậc thềm sạch sẽ cao ráo thì phơi giấy má sách vở. Học trò bắt đầu đi học với sách vở ướt tèm lem, nhoè nhoẹt chữ.

Mình nhớ năm ngoái chủ nhiệm lớp 12, lúc làm hồ sơ chuẩn bị cho các em thi tốt nghiệp, nhiều em cứ luống ca luống cuống vì giấy khai sinh, sổ hộ khẩu, chứng minh thư bị hư hoặc bị trôi, chưa làm lại được. Lúc đóng tiếp tiền học phí học kỳ 2 hoặc số tiền còn thiếu học kỳ 1, nhiều em gãi đầu, gãi tai nói mạ em nói cô xin nhà trường đỡ cho vài hôm, nhà chưa có chi bán được hết.

Giá cả ở chợ bắt đầu đắt gấp rưỡi, gấp đôi. Mớ rau, con cá đều nặng trìu trĩu. Người mua kêu trời sao đắt đỏ vậy. Người bán cũng sượng sùng, tuy không nói ra nhưng trong bụng cũng không vui.

Mình đi làm, thấy những chiếc xe phủ bạt kín mít, bên ngoài đeo băng rôn đỏ choi chói “xe cứu trợ đồng bào miền Trung bị lũ lụt” hăng hái lao đi vun vút. Ừ, mấy anh lái xe nhanh nhanh lên. Đang còn nhiều người thèm miếng cơm nóng hay bát mì tôm ngun ngút khói.

Nhìn đoàn xe đi qua, mình mới hiểu vì sao quê mình nghèo vậy mà ai cũng bám lấy, có đi ở mô xa sung sướng thì lòng cũng đau đáu nhớ quê. Vì quê mình là cái rốn. Rốn lũ, rốn hạn, rốn nghĩa tình thân thương. Cái rốn nhắc người ta nhớ tới cái thời nằm trong bụng mẹ. Mà mẹ thì chắc chắn là quê hương rồi.

Quê mình lụt rồi. Nước lụt tận ngoài sông, ngoài đồng mà sao môi mình nghe mằn mặn.

                                                    LÊ THUÝ HẰNG 

http://www.baoquangtri.vn/default.aspx?TabID=99&modid=488&ItemID=33392